قشلاق

به محدوده زیست و قلمرو جغرافیایی که عشایر تقریبا نیمی از سال (پاییز و زمستان) را در آنجا  سپری می کنند، قشلاق یا گرمسیر گفته می شود.  

  

عشایر کوچنده ایران، هرساله در اواخر تابستان که هوا رو به سردی می رود و علوفه مراتع ییلاقی نیر تمام شده، بار و بنه خود را می بندند و به همراه دام به سمت مناطق قشلاقی خود حرکت و کوچ می کنند و شش ماه دوم سال را در این مناطق سپری می کنند. زمان کوچ پاییزه و مدت زمان استقرار عشایر در قشلاق، در استاها و ایلات و طوایف مختلف، متفاوت است.

 عشایر عموما در قشلاق دارای خانه های آجری، سنگی و خشتی هستند و کمتر از چادر استفاده می کنند. در بعضی از استانها که هوا نسبتا معتدل است، از چادر نیز به عنوان سرپناه استفاده می شود.

استفاده از مطالب وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است.

ییلاق

به محدوده زیست و قلمرو جغرافیایی که عشایر تقریبا نیمی از سال (بهار و تابستان) را در آنجا سپری می کنند، ییلاق یا سردسیر گفته می شود.

عشایر عموما از اواخر زمستان و اوایل بهار، با گرم شدن هوا در مناطق قشلاقی و نیاز دام به تعلیف در مراتع تازه، بار و بنه خود را می بندند و با طی مسیری گاه طولانی و سخت گذر، به مناطق ییلاقی خود کوچ و شش ماه ابتدایی سال را در این مناطق سپری می کنند. زمان کوچ و مدت زمان استقرار عشایر در ییلاق، در استانها و ایلات و طوایف مختلف، متفاوت است.

 عشایر در ییلاق با برپا کردن سیاه چادر یا آلاچیق (اوبه) و چیدن وسایل زندگی خود در آن، بهار و تابستان را در هوایی مطلوب و خنک سپری می کنند. امروزه عشایر از "چادرهای برزنتی" نیز به جای سیاه چادر و آلاچیق به عنوان سرپناه استفاده می کنند.

استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است.

ایلات و عشایر ایران

ترکیب اجتماعی جمعیت ایران از سه جامعه متمایز شهری، روستایی و عشایری تشکیل شده است و حیات اجتماعی در سرزمین ایران از گذشته های دور متاثر از زندگی و روابط و تعامل این سه جامعه در کنار یکدیگر بوده است.

 جامعه عشایری همواره نقش تعیین کننده ای در حیات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران داشته و پیش از حکومت پهلوی، سر منشاء حکومتها در ایران ایلی و عشایری بوده است.  در حال حاضر هر چند از اقتدار و تاثیرگذاری سیاسی این قشر کاسته شده، اما همچنان گستره وسیعی از کشور، قلمرو زندگی و فعالیت های تولیدی و اقتصادی آنان است.

بر اساس تعریف مرکز آمار ایران؛ عشایر کوچنده به مردمی گفته می شود که توامان دارای سه ویژگی زیر باشند :

ـ ساخت اجتماعی ایلی.

ـ اتکای اصلی معاش به دامداری.

ـ شیوه زندگی شبانی مبتنی بر کوچ.

طبق این تعریف، عشایر کوچنده به جمعیتی گفته می شود که دارای نظام اجتماعی مبتنی بر سلسله مراتب ایلی باشند، اساس معیشت آنان مبتنی بر دامداری باشد و دارای اقامتگاه ثابتی نباشند و برای یافتن چراگاه و تعلیف دام، بین ییلاق و قشلاق، کوچ و حرکت منظم فصلی داشته باشند. عشایر غالبا از سیاه چادر، آلاچیق و سر پناه قابل حمل در تمام یا بخشی از سال استفاده می کنند.

بر اساس اطلاعات سومین سرشماری عشایر کوچنده کشور توسط مرکز آمار ایران در تیر ماه 1387، جمعیت عشایری کشور یک میلیون و 186 هزار و 398 نفر در قالب 212 هزار و 772 خانوار، 104 ایل و 552 طایفه مستقل می باشد که 24 میلیون راس دام سبک و سنگین در اختیار دارند.

این بخش پس از سرشماری چهارم عشایر کوچنده کشور به این متن افزوده شده است: (در چهارمین سرشماری عشایر کوچنده کشور که در سال 1399  به صورت ثبتی مبنایی انجام شد، جمعیت عشایر کشور یک میلیون 108 هزار و... نفر در قالب 252 هزار خانوار اعلام شد.)

https://www.instagram.com/alireza_rahimi36

استفاده از مطالب وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است.

به "ایلات و عشایر ایران" خوش آمدید

 

ایلات و عشایر ایران

ایلات و عشایر ایران  

 ایل واژه‏ای مغولی و ترکی  است به معنای دوست، یار، همراه و هم قبیله ،و عشایر که جمع کلمه عشیره است و مترادف با ایل استعمال می شود ، واژه ای عربی به معنای برادران، قبیله ، تبار ، نزدیکان ، خویشاوندان ، دودمان و اهل خانه است و در قرآن کریم نیز عشیره به معنی خویشان آمده است. 

  برابر فارسی واژهٔ عربی عشیره، رَم (= رمه) است که در متون قدیمی بیشتر برای توصیف عشایر استان فارس به‌کار می‌رفته‌است. این واژه را  زم نیز می‌نوشتند و آن را به صورت جمع شکسته عربی رموم و زموم جمع می‌بستند.  

ترکیب  اجتماعی جمعیت ایران از سه جامعه متمایز شهری ، روستایی و عشایری تشکیل شده است و حیات اجتماعی در سرزمین ایران از گذشته های دور متأثر از روابط متقابل و زندگی توأمان این سه جامعه در کنار یکدیگر بوده است.  در این میان جامعه عشایری همواره نقش بارز و تعیین کننده ای در سرنوشت سیاسی و حیات اقتصادی کشور داشته است  و هم اکنون نیز پهنه وسیعی از کشور  قلمرو زیست و فعالیت های اقتصادی این جامعه است.

بر اساس تعربف مرکز آمار ایران در سرشماری عشایر کوچنده کشور در سال ۱۳۶۶ ؛ عشایر کوچنده به مردمی گفته می شود که حداقل دارای سه ویژگی زیر باشند : 

ــ  ساخت اجتماعی قبیله ای 

ــ  اتکای معاش به دامداری 

ــ  شیوه زندگی شبانی مبتی برکوچ 

بر اساس این تعریف، عشایر کوچنده به جمعیتی گفته می شود  که دارای نظام و ساختار اجتماعی مبتنی بر سلسله مراتب ایلی باشند ، اساس معیشت آنان مبتنی بر دامداری سنتی بوده و  بطور سنتی دارای اقامتگاه ثابتی نباشند و برای یافتن چراگاه و تعلیف دام و تامین معاش خود بین ییلاق و قشلاق حرکت منظم فصلی داشته و نوع مسکن آنان به گونه‌ای است که امکان جمع آوری و نصب مجدد آن وجود دارد و غالبا از سیاه چادر ، آلاچیق و انواع سر پناه قابل حمل در تمام یا بخشی از سال استفاده می کنند.  

بر اساس آخرین سرشماری عشایر کوچنده کشور که  در تیر ماه 1387  توسط مرکز آمار ایران انجام پذیرفت ، در حال حاضر جمعیت عشایری کشور یک میلیون و 186 هزار و 398 نفر در قالب 212662 خانوار ، 104 ایل و 552 طایفه مستقل می باشد که زندگی کوچندگی دارند. 

 این جمعیت 25 درصد دام  و 20 درصد  مواد پروتئینی و سایر فرآورده های دامی و 35 درصد از صنایع دستی کشور را تولید می کنند.