ایلات و عشایر ایران

ایلات و عشایر ایران  

 ایل واژه‏ای مغولی و ترکی  است به معنای دوست، یار، همراه و هم قبیله ،و عشایر که جمع کلمه عشیره است و مترادف با ایل استعمال می شود ، واژه ای عربی به معنای برادران، قبیله ، تبار ، نزدیکان ، خویشاوندان ، دودمان و اهل خانه است و در قرآن کریم نیز عشیره به معنی خویشان آمده است. 

  برابر فارسی واژهٔ عربی عشیره، رَم (= رمه) است که در متون قدیمی بیشتر برای توصیف عشایر استان فارس به‌کار می‌رفته‌است. این واژه را  زم نیز می‌نوشتند و آن را به صورت جمع شکسته عربی رموم و زموم جمع می‌بستند.  

ترکیب  اجتماعی جمعیت ایران از سه جامعه متمایز شهری ، روستایی و عشایری تشکیل شده است و حیات اجتماعی در سرزمین ایران از گذشته های دور متأثر از روابط متقابل و زندگی توأمان این سه جامعه در کنار یکدیگر بوده است.  در این میان جامعه عشایری همواره نقش بارز و تعیین کننده ای در سرنوشت سیاسی و حیات اقتصادی کشور داشته است  و هم اکنون نیز پهنه وسیعی از کشور  قلمرو زیست و فعالیت های اقتصادی این جامعه است.

بر اساس تعربف مرکز آمار ایران در سرشماری عشایر کوچنده کشور در سال ۱۳۶۶ ؛ عشایر کوچنده به مردمی گفته می شود که حداقل دارای سه ویژگی زیر باشند : 

ــ  ساخت اجتماعی قبیله ای 

ــ  اتکای معاش به دامداری 

ــ  شیوه زندگی شبانی مبتی برکوچ 

بر اساس این تعریف، عشایر کوچنده به جمعیتی گفته می شود  که دارای نظام و ساختار اجتماعی مبتنی بر سلسله مراتب ایلی باشند ، اساس معیشت آنان مبتنی بر دامداری سنتی بوده و  بطور سنتی دارای اقامتگاه ثابتی نباشند و برای یافتن چراگاه و تعلیف دام و تامین معاش خود بین ییلاق و قشلاق حرکت منظم فصلی داشته و نوع مسکن آنان به گونه‌ای است که امکان جمع آوری و نصب مجدد آن وجود دارد و غالبا از سیاه چادر ، آلاچیق و انواع سر پناه قابل حمل در تمام یا بخشی از سال استفاده می کنند.  

بر اساس آخرین سرشماری عشایر کوچنده کشور که  در تیر ماه 1387  توسط مرکز آمار ایران انجام پذیرفت ، در حال حاضر جمعیت عشایری کشور یک میلیون و 186 هزار و 398 نفر در قالب 212662 خانوار ، 104 ایل و 552 طایفه مستقل می باشد که زندگی کوچندگی دارند. 

 این جمعیت 25 درصد دام  و 20 درصد  مواد پروتئینی و سایر فرآورده های دامی و 35 درصد از صنایع دستی کشور را تولید می کنند.